Leczenie polineuropatii

Polineuropatia to choroba niezwykle uciążliwa, dotykająca osoby w każdej grupie wiekowej. Polega na uszkodzeniu nerwów obwodowych. Objawy wynikają z zaburzenia funkcji czuciowej, ruchowej i autonomicznej. Najczęściej występuje nabyta polineuropatia bólowa. Inaczej nazywamy ją przewlekłą polineuropatią czuciowo-ruchową. Pacjenci cierpiący na tę chorobę skarżą się na osłabienie mięśni, ubytki czucia i mrowienie. Jakie wyróżniamy typy polineuropatii? Jakie jeszcze objawy towarzyszą tej chorobie? I wreszcie: jak możemy ją leczyć?

Jakie znamy przyczyny polineuropatii?

Do przyczyn polineuropatii zaliczamy: nadużywanie alkoholu, cukrzycę, leki, zaburzenia odżywiania, choroby genetyczne, toksyny oraz problemy ze strony układów: immunologicznego i hormonalnego. W wyniku działania tych czynników dochodzi do uszkodzenia części neuronu, czego konsekwencją jest pojawienie się ubytków czucia i ruchu. Pierwotną przyczyną polineuropatii czuciowej może być: zatrucie talem, nowotwór, cukrzyca, skrobawica, oraz niedobory witamin z grupy B. Polineuropatia ruchowa, może być powikłaniem: boreliozy, porfirii (choroba dziedziczna), a także zatrucia ołowiem.

Jak możemy podzielić polineuropatię?

Istnieje kilka kryteriów podziału. Podział ze względu na czas pojawienia się objawów, pozwala wyodrębnić: polineuropatię: ostrą, podostrą i przewlekłą. W zależności od tego, do jakiego rodzaju uszkodzenia włókna doszło, wyróżniamy polineuropatię:

  • demielinizacyjną - choroba ma swoją genezę, w nieprawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego, który wywołuje uszkodzenie osłonki nerwu. Zatem możemy się spodziewać, że najbardziej są na nią narażeni pacjenci cierpiący na nowotwory, będący w trakcie chemioterapii, zakażeni wirusem HIV. Na szczęście, polineuropatia demielinizacyjna występuje bardzo rzadko. W wielu przypadkach po pewnym czasie objawy same ustępują. Pomocne okazuję się leczenie kontrolujące najbardziej dokuczliwe symptomy i chorobę pierwotną.
  • aksonalną - objawy pojawiają się zazwyczaj w kończynach dolnych i stopniowo narastają. Skóra cierpiących na tę chorobę jest zimna i zrogowaciała. Pacjenci narażeni są na upadki, w wyniku których może dojść do poważnych urazów. Co się tyczy walki z objawami, to lekarze dążą przede wszystkim do usunięcia pierwotnej choroby, która doprowadziła do rozwinięcia się polineuropatii aksonalnej. Leczenie farmakologiczne, nie znajduje zastosowania w przypadkach w których, choroba zależy od nieprawidłowości genetycznych. Istotna dla zachowania sprawności okazuje się regularna rehabilitacja pacjenta.
  • demielinizacyjno-aksonalną - ostra zapalna polineuropatia demielinizacyjno-aksonalna, nazywana jest także zespołem Guillaina-Barrégo. Choroba ma bardzo szybki przebieg. Objawy mogą wystąpić zaledwie w ciągu kilku tygodni. I w tym przypadku zawodzi układ immunologiczny. Często zespół Guillaina-Barrégo jest poprzedzony infekcją na przykład: zakażeniem Campylobacter, półpaścem, grypą, cytomegalowirusem, wirusem zapalenia wątroby typu B. Współcześni naukowcy, zastanawiają się nad słusznością tezy, mówiącej o tym, że w tym typie polineuropatii powstają przeciwciała, które poza czynnikami chorobotwórczymi (wirusami, bakteriami) niszczą osłonki nerwowe. Chorzy skarżą się na niedowłady kończyn, porażenie twarzy, bóle mięśni, zaburzenia czucia i obustronne porażenie kończyn.

  • Warto wyodrębnić polineuropatię cukrzycową - jest najczęstszym przewlekłym powikłaniem cukrzycy. Zaburzenia metaboliczne prowadzą do niewystarczającego odżywienia nerwów, co powoduje demielinizację. Chory traci zdolność do odczuwania temperatury, dotyku i wibracji.

    Poza wymienionymi powyżej rodzajami polineuropatii wyróżniamy także zespół Lewisa-Samnera, ma przebieg podostry, cechuje się asymetrycznością, a do leczenia stosuję się między innymi immunoglobuliny.

    Objawy polineuropatii

    O intensywności i rodzaju objawów decyduje stopień uszkodzenia włókien czuciowych i ruchowych. Jeżeli bardziej zniszczone są włókna czuciowe, chory doświadcza: drętwienia, nadwrażliwości na ból, mrowienia, upośledzenia czucia. Z kolei znaczniejsze zaburzenia funkcji włókien ruchowych rzutuje na problemy z motoryką, obniżone napięcie mięśniowe, skurcze mięśni. Symptomy w pierwszej kolejności rozpoczynają się najczęściej w kończynach dolnych, później przechodzą również na kończyny górne, koncentrują się w dłoniach i stopach. Jeżeli uszkodzenie obejmuje nerwowe włókna autonomiczne, pacjenci mogą doświadczać: arytmii, biegunki lub zaparć, omdleń, zasłabnięć, zawrotów głowy, zaburzeń reakcji źrenic na światło, osłabienia popędu seksualnego.

    Leczenie polineuropatii

    Leczenie polineuropatii można podzielić na leczenie choroby pierwotnej, która jest przyczyną zespołu, albo leczenie objawów. Jeżeli lekarz upewni się, że powodem zaburzeń jest choroba autoimmunologiczna, wprowadza leczenie glikokortykosteroidami, immunosupresję, lub plazmaferezę. Z kolei problem metaboliczny, taki jak cukrzyca wymaga leczenia farmakologicznego.

    Nieodzowną pomocą okazuje się lek: Thiogamma, pomaga on na zaburzenia czucia związane bezpośrednio z polineuropatią cukrzycową. Zmniejsza stężenie glukozy we krwi, przekształcając go w glikogen (cukier złożony, będący materiałem zapasowym u człowieka, jest magazynowany w wątrobie). Thiogamma wykazuje także działanie przeciwzapalne. Wskazane jest podawanie leku Thiogamma w skojarzeniu z preparatem: Milgamma N. Jest to mieszanina witamin z grupy B. Preparat ten zawiera kwas alfa-liponowy, zbliżony strukturą chemiczną do wielu witamin. Dowiedziono, że kwas alpha-liponowy, podany wraz z witaminami z grupy B, ma wpływ na metabolizm w neuronach.

    Lek podawany jest w formie doustnej lub dożylnej. Wspomniane preparaty, mają niewiele działań niepożądanych, a ich stosowanie jest bezpieczne. Warto pamiętać, aby kontrolować poziom cukru we krwi, zwłaszcza na początku terapii farmakologicznej. Niewątpliwą zaletą tych preparatów, jest działanie antyoksydacyjne, co zmniejsza wytwarzanie wolnych rodników, które wykazują działanie uszkadzające tkanki, jest naturalnie występującym w ludzkim organizmie koenzymem w oksydacyjnej dekarboksylacji alfa-ketokwasów, zmniejsza stężenie glukozy we krwi, a także zwiększa zapasy glikogenu w wątrobie, co pozwala nie tylko na lepszą kontrolę cukrzycy, ale także zapobieganie jej powikłaniom. Thiogamma pomaga także w utrzymaniu prawidłowej masy ciała oraz zwiększa fizyczną wydolność organizmu. Nie wykazuje przy tym wielu skutków ubocznych, charakterystycznych dla wielu leków przeciwcukrzycowych. Thiogamma wyróżnia się przy tym łatwą drogą podania oraz przystępną ceną, co ugruntowuje jego rolę jako wysoce skutecznego uzupełnienia farmakoterapii zaburzeń metabolizmu glukozy.

    U niektórych chorych konieczna jest rehabilitacja, w której skład wchodzą masaże i ćwiczenia wzmacniające. Jeżeli polineuropatia jest spowodowana zatruciem toksyną, należy przerwać narażenie pacjenta na szkodliwy czynnik. Zdarza się, że objawy polineuropatii ustąpią samoistnie (najczęściej dzieje się tak w przypadku polineuropatii toksycznych). Leczeniu poddaje się również zespół Guillaina-Barrégo. Zazwyczaj polineuropatie mają przebieg przewlekły, a objawy mają różne nasilenie.